Δημήτρης Παλάλας, ο πρωταθλητής που μετρούσε φίλους αντί για τίτλους

0

Έφυγε στα 68 του μια μεγάλη μορφή του κυπριακού μπάσκετ. Η απώλεια του γιου του, Μάριου, είχε αλλάξει για πάντα τη σχέση του με το άθλημα.


σωκράτης ιωακείμ (INK.com)

Ο θρύλος της κυπριακής καλαθοσφαίρισης, Δημήτρης Παλάλας, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 68 ετών, αφήνοντας σπουδαία παρακαταθήκη.

Αγωνίστηκε στην ΑΕΛ από το 1973 έως το 1988, κατακτώντας οκτώ πρωταθλήματα, αριθμός που αποτελεί ρεκόρ για την Κύπρο.

Μετά την απόσυρσή του, διετέλεσε προπονητής της γυναικείας ομάδας της ΑΕΛ και αντιπρόεδρος της Κυπριακής Ομοσπονδίας Καλαθοσφαίρισης.

Η ζωή του σημαδεύτηκε από την απώλεια του γιου του, Μάριου, το 2010, το όνομα του οποίου δόθηκε στο Σούπερ Καπ.

Παρά τις πολυάριθμες διακρίσεις, ο ίδιος θεωρούσε ως μεγαλύτερη επιτυχία της καριέρας του τις διαχρονικές φιλίες με συμπαίκτες και αντιπάλους.

Ο Δημήτρης Παλάλας μπορούσε να απαντήσει με έναν αριθμό όταν τον ρωτούσαν τι κέρδισε από το μπάσκετ. Οκτώ πρωταθλήματα. Θα μπορούσε να πει δεκατέσσερις τίτλους ή να αναφέρει τη χρονιά που αναδείχθηκε κορυφαίος καλαθοσφαιριστής στην Κύπρο. Σε μια παλιά συνέντευξη προτίμησε να μιλήσει για τους φίλους που απέκτησε. Συμπαίκτες και αντιπάλους με τους οποίους εξακολουθούσε, δεκαετίες αργότερα, να συναντιέται και να κουβεντιάζει. Αυτή θεωρούσε επιτυχία. Η απάντησή του μένει σήμερα, Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου, μαζί με την είδηση πως έφυγε από τη ζωή στα 68 του χρόνια.

Η απόρριψη που τον έφερε στο μπάσκετ

Η διαδρομή του στην καλαθόσφαιρα άρχισε από μια απογοήτευση που του χάρισε, άθελά της, έναν άλλο δρόμο. Μαθητής γυμνασίου στη Λεμεσό, πήγε να δοκιμαστεί στο ποδόσφαιρο της ΑΕΛ. Περίπου σαράντα παιδιά στάθηκαν σε μια γραμμή. Σύμφωνα με τη δική του αφήγηση, ο προπονητής πέρασε μπροστά τους, τον κοίταξε και του είπε να φύγει χωρίς να τον δει να παίζει. Ο Παλάλας πίστευε πως θα μπορούσε να γίνει καλός ποδοσφαιριστής. Δεν μετάνιωσε, όμως, για την πορεία που ακολούθησε. Το 1970, δώδεκα χρονών, πήγε στις ακαδημίες μπάσκετ της ΑΕΛ. Εκεί βρήκε το παιχνίδι που θα τον συνόδευε σε όλη του τη ζωή.

Τη σεζόν 1973–74 βρέθηκε στην ανδρική ομάδα που κατέκτησε το πρώτο πρωτάθλημα στην ιστορία της ΑΕΛ. Ο ίδιος είχε κρατήσει στη μνήμη του τον αγώνα με τον Διγενή στη Λεμεσό. Καθόταν στον πάγκο όταν τραυματίστηκε ο Πανίκος Εύζωνας και ο προπονητής τού είπε να περάσει στο γήπεδο. Μπήκε ξαφνιασμένος, πέτυχε πολλούς πόντους και από την επόμενη χρονιά καθιερώθηκε. Θα αγωνιζόταν έως το 1988, πάντα δεμένος με τη φανέλα με το νούμερο 9. Το πρώτο εκείνο πρωτάθλημα ακολούθησαν άλλα επτά. Σύμφωνα με την Κυπριακή Ολυμπιακή Επιτροπή, κανένας άλλος καλαθοσφαιριστής στην Κύπρο δεν έχει κατακτήσει περισσότερα.

Μια ολόκληρη εποχή του κυπριακού μπάσκετ

Ο Παλάλας ανήκε στη γενιά που έπαιζε συχνά σε ανοιχτά γήπεδα, μπροστά σε κερκίδες που γνώριζαν τους παίκτες με το μικρό τους όνομα. Σε συνέντευξή του το 2022 αφηγήθηκε πως, σε αγώνα στη Λευκωσία, είχε μαζευτεί τόσο νερό στο γήπεδο ώστε οι παίκτες δεν μπορούσαν να κάνουν ντρίπλα. Ο διαιτητής επέμεινε να συνεχιστεί το παιχνίδι και εκείνοι έπαιξαν όπως μπορούσαν. Ήταν μια εικόνα από τα χρόνια στα οποία το κυπριακό μπάσκετ μεγάλωνε με λιγότερα μέσα και πολλή αφοσίωση. Ο Παλάλας βρέθηκε στην πρώτη γραμμή αυτής της εποχής, ως πρώτος σκόρερ του παγκύπριου πρωταθλήματος και κορυφαίος καλαθοσφαιριστής στις βραβεύσεις της Ένωσης Αθλητικογράφων Κύπρου το 1979.

Μιλούσε για τις ισχυρές ομάδες που αντιμετώπισε, για τους παίκτες με τους οποίους μεγάλωσε αγωνιστικά, για τη φουρνιά που ανέβασε την ΑΕΛ. Όταν τον ρώτησαν ποιον θεωρούσε καλύτερο καλαθοσφαιριστή της εποχής του, ανέφερε τον Ανδρέα Κοζάκη και είπε πως ήταν ένα επίπεδο πάνω από τους υπόλοιπους. Είχε κατακτήσει αρκετά ώστε να μπορεί να αναγνωρίζει χωρίς δισταγμό την αξία ενός άλλου. Οι αντίπαλοι έμεναν στη ζωή του και μετά τη λήξη των αγώνων. Χρόνια αργότερα, όταν μιλούσε για όσα του είχε δώσει η καλαθόσφαιρα, σε εκείνες τις φιλίες επέστρεφε.

Η προσφορά του συνεχίστηκε έξω από το παρκέ

Τα προβλήματα στους χιαστούς τον οδήγησαν στην απόφαση να σταματήσει να αγωνίζεται. Η θέση του στο κυπριακό μπάσκετ άλλαξε, η παρουσία του συνεχίστηκε. Έγινε ο πρώτος προπονητής της γυναικείας ομάδας της ΑΕΛ και την οδήγησε στο πρώτο της πρωτάθλημα. Αναλογιζόμενος αργότερα εκείνη την περίοδο, μίλησε με περηφάνια για τις παίκτριες που είχε γνωρίσει μικρά κορίτσια και που στη συνέχεια σπούδασαν φυσική αγωγή. Στην αναφορά του χωρούσε η συνέχεια της δικής τους ζωής, πέρα από τα χρόνια που έπαιξαν στην ομάδα του. Υπηρέτησε επίσης τη διοίκηση της ΑΕΛ και διετέλεσε αντιπρόεδρος της Κυπριακής Ομοσπονδίας Καλαθοσφαίρισης. Γι’ αυτό η προσφορά του αφορά την ιστορία του αθλήματος σε ολόκληρη την Κύπρο.

Ο Μάριος και η ζωή που άλλαξε

Η ζωή του είχε και μια απώλεια που δεν χωρά δίπλα σε καμία αθλητική διάκριση. Ο γιος του, Μάριος, πέθανε το 2010. Ο Δημήτρης μίλησε γι’ αυτό χρόνια αργότερα, εξηγώντας πως συνέχισε να παρακολουθεί καλαθόσφαιρα, αλλά είχε πάψει να νιώθει το ίδιο. Λίγα λόγια, αρκετά για να καταλάβει κανείς πόσο είχε αλλάξει ο κόσμος του. Η Κυπριακή Ομοσπονδία έδωσε για χρόνια το όνομα του Μάριου στην ασπίδα του Σούπερ Καπ Ανδρών. Κάθε αναφορά στο τρόπαιο κρατούσε τη μνήμη του παιδιού του παρούσα στο άθλημα που αγάπησε όλη η οικογένεια.

Όσοι τον γνώρισαν άφησαν και δικές τους μαρτυρίες για τον άνθρωπο πέρα από το γήπεδο. Ένας άνθρωπος της κυπριακής καλαθόσφαιρας, που τον γνώριζε προσωπικά, είχε γράψει πως τον ένιωθε σαν πατέρα. Είχε σταθεί επίσης στον σεβασμό που ο Παλάλας κέρδιζε από οικείους και αντιπάλους χωρίς να τον απαιτεί. Η σημερινή ανακοίνωση της Κυπριακής Ομοσπονδίας τον τοποθετεί ανάμεσα στις μορφές που συνέβαλαν στη διαμόρφωση και την εξέλιξη της κυπριακής καλαθόσφαιρας ως αθλητές, προπονητές και παράγοντες. Οι προσωπικές μαρτυρίες δίνουν σε αυτή την αναγνώριση πρόσωπα και φωνές.

Σήμερα θα γραφτούν πολλά για τα οκτώ πρωταθλήματα, τους 14 τίτλους και το ιστορικό ρεκόρ του. Δικαιολογημένα. Θα ειπωθεί ακόμη πως υπήρξε από τους πρώτους ανθρώπους της γυναικείας καλαθόσφαιρας της ΑΕΛ και πως πρόσφερε στην Ομοσπονδία. Ο Δημήτρης Παλάλας άφησε όλα αυτά πίσω του, μαζί με κάτι που είχε διαλέξει ο ίδιος ως απάντηση στην ερώτηση για την επιτυχία του. Άφησε φίλους ανάμεσα στους παλιούς συμπαίκτες του και στους ανθρώπους που κάποτε προσπαθούσαν να τον νικήσουν. Για έναν πρωταθλητή, ήταν ο απολογισμός που μετρούσε περισσότερο.